⏱️ Rozpoznaj udar mózgu i zawał serca – zasada F.A.S.T. i algorytm ratowania życia Udar mózgu i zawał serca to stany bezpośredniego zagrożenia życia, w których o przeżyciu i stopniu niepełnosprawności decydują dosłownie minuty. Im szybciej pacjent trafi do wyspecjalizowanego oddziału (kardiologii inwazyjnej lub udarowego), tym większa szansa na pełny powrót do zdrowia. Udar mózgu – zapamiętaj regułę F.A.S.T. W medycynie ratunkowej obowiązuje zasada „czas to mózg” (Time is Brain). W każdej minucie niedokrwienia giną miliony komórek nerwowych. Do szybkiej identyfikacji objawów służy międzynarodowy test F.A.S.T.: - F (Face – Twarz): Opadanie kącika ust, asymetria twarzy. Poproś osobę, aby się uśmiechnęła – czy uśmiech jest nierówny? - A (Arms – Ramiona): Osłabienie, niedowład lub drętwienie jednej kończyny. Poproś o uniesienie obu rąk przed siebie – czy jedna ręka bezwładnie opada? - S (Speech – Mowa): Mowa bełkotliwa, niewyraźna, trudności ze znalezieniem słów lub całkowita niemożność wypowiedzenia prostego zdania. - T (Time – Czas): Jeśli zauważysz choć JEDEN z tych objawów, natychmiast dzwoń pod numer 112 lub 999! Okno terapeutyczne dla trombolizy (rozpuszczenia skrzepu w mózgu) wynosi zazwyczaj do 4,5 godziny od wystąpienia pierwszych objawów. Zawał serca – objawy, których nie wolno ignorować Typowy zawał mięśnia sercowego objawia się: - Silnym, piekącym, gniotącym lub ściskającym bólem za mostkiem, który nie ustępuje w spoczynku i trwa dłużej niż 20 minut. - Ból często promieniuje do lewego barku, ramienia, szyi, żuchwy lub pleców. - Towarzyszą mu: duszność, bladość, zimne poty, silny lęk przed śmiercią oraz osłabienie. - Uwaga u kobiet, seniorów i osób z cukrzycą: Zawał może przebiegać nietypowo – jako duszność bez bólu w klatce piersiowej, ból brzucha, nudności lub nagłe osłabienie! Co robić przed przyjazdem pogotowia? 1. Zadzwoń pod 112 lub 999 – wyraźnie opisz objawy i podaj dokładny adres. 2. Posadź pacjenta w pozycji półsiedzącej z podpartymi plecami (odciąża to serce). 3. Rozluźnij ciasną odzież (kołnierzyk, pasek, krawat) i zapewnij dopływ świeżego powietrza. 4. Nie podawaj jedzenia ani napojów. W przypadku podejrzenia zawału, jeśli pacjent nie jest uczulony i nie ma wrzodów, dyspozytor może zalecić rozgryzienie 300 mg kwasu acetylosalicylowego (aspiryny).